Een (her)start maken met je paard (3)

Een (her)start maken met je paard (2)
28 mei 2019
Toon alles

Een (her)start maken met je paard (3)

Het is pas een jaar of tien geleden dat ik ervan overtuigd was dat je dominant moest zijn naar je paard. Ik dacht dat ik altijd het paard moest kunnen commanderen. Ruiter beveelt, paard voert uit. Eenrichtingsverkeer. Waar ik tegenwoordig naar zoek is verbinding en samenwerking.

 

 

Afscheid van een denkwijze

Ik hoor nog wel eens in gedachten de opdrachten die wij vroeger in de manege kregen:

‘Geef hem een schop! Harder!’

‘Hij neemt je in de maling! Gebruik je zweep’!’

‘Trek hem erdoorheen!’

‘Laat zien wie de baas is.’

Vond ik dit leuk? Nee. Heb ik het allemaal wel gedaan? Ja. Omdat ik toen dacht dat de instructeur het toch wel wist. Haar methode in twijfel trekken, dat deed ik toen niet. Dat deed niemand. Want dan was je ‘soft’.

 

Een andere weg

De reden dat ik de ‘old school’ vaarwel heb gezegd, was vreemd genoeg omdat ik zelf allerlei lichamelijk klachten kreeg van het paardrijden. Rugklachten en koetsiershand voornamelijk. Want ik zat altijd tot het uiterste gespannen in het zadel en probeerde het paard bij me te houden met de teugels…

Doordat mijn eigen lichaam protesteerde begon ik te begrijpen dat ook mijn paard last moest hebben van deze manier van rijden. Zo begon ik met het zoeken naar een andere weg. Tijdens deze zoektocht werd me duidelijk, dat het niet alleen ging om mijn rijden, maar om de hele manier waarop ik met paarden omging. Ik moest paarden leren begrijpen.

 

Paarden begrijpen

Van nature zijn paarden dieren van samenwerking en aanpassing. Want voordat de mens zich met hen ging bemoeien, leefden paarden in grotere of kleinere groepen. In zo’n groep had het paard de keuze: hij paste zich aan, of hij werd eruit geschopt door de leiders. De enigen die alles mochten doen wat ze wilden, waren de veulens. Werden de veulens jaarlingen, dan werd hen door de oudere paarden geleerd hoe ze zich dienden te gedragen in de groep. Het gedomesticeerde paard mist vaak dit deel van zijn opvoeding. En dat heeft gevolgen voor de rest van zijn leven.

 

De wereld van het paard

Paarden zitten minder ingewikkeld in elkaar dan mensen. Een paard doet zoals hij zich voelt. Hij heeft niet de mogelijkheid om te doen alsof, zoals wij mensen.

Voor een paard is overleven het belangrijkste. Daarom is hij, als hij met ons werkt, bezig twee hoofdstrategieën:

  1. proberen te begrijpen wat er van hem wordt verlangd (=aanpassen)

2  kan hij dat niet: zelfbehoud: flight, fight, freeze (=overleven)

 

Flight, fight, freeze

Flight (vluchten), fight (vechten) en freeze (verstarren) zijn instinctieve reacties. Meestal zal een paard, als hij zich onveilig voelt, proberen weg te lopen. Is dat niet mogelijk, omdat hij in een stal staat of wordt vastgehouden, dan zal hij een van de twee andere strategieën toepassen. Instinctieve reacties kun je proberen met geweld te onderdrukken, maar daarmee maak je van het paard een slaafje of een rebel. Het is veel beter om ervoor te zorgen dat het paard zich veilig kan voelen bij jou. Ja, dat kan soms wel even duren.

Foto hierboven: Als er genoeg ruimte is, zullen paarden altijd eerst proberen te vluchten.

 

Zadelmak

Regelmatig krijg ik het verzoek om paarden zadelmak te maken. Wat de paardeneigenaren meestal bedoelen, is dat ik hun jonge paard een paar maanden in pension neem en er in die tijd voor zorg dat het dier bereden kan worden. Of misschien nog korter, want men heeft beroemde trainers binnen een uur een paard zien zadelen en bestijgen.

Zadelmak wil voor mij zeggen dat het paard het zadel en het hoofdstel accepteert. Dit kan, afhankelijk van het temperament van het paard, vrij snel te realiseren zijn.

Inrijden komt na het zadelmak maken en is te vergelijken met de overgang van de kleuterschool naar de basisschool. Als je jouw paard mentaal en lichamelijk gezond wilt houden tot op hoge leeftijd, stel ik voor dat je zelf betrokken bent bij deze training. Je paard ergens afgeven en maar hopen dat het goedkomt, dat zou voor mij geen optie zijn.

 

De missing link

Veel paarden hebben een cruciaal deel van hun opleiding gemist. En dat is vaak het leren accepteren van regels, zoals die in een kudde gelden. Een paard dat op driejarige leeftijd uit de wei wordt geplukt waar hij nooit regels heeft hoeven volgen, wordt dan geacht om in korte tijd niet alleen zich fatsoenlijk te gedragen, maar ook nog zadel, hoofdstel EN ruiter te accepteren. Dat is nogal wat.

De missink link kan ook bij de ruiter zitten. Na een aantal jaren te hebben gereden op een ervaren paard is een ruiter niet zomaar gekwalificeerd om een jong paard te starten of een ouder paard te (her)starten.

 

Les krijgen: meer dan leren rijden

Om een betere ruiter te worden is het belangrijk dat je leert zowel jezelf als het paard te trainen. Met die vaardigheden worden we niet geboren. Net zo min als het paard geboren is om een ruiter te dragen.

 

Voor een andere manier van les krijgen en je paard trainen: Klik hier.

 

Tot ziens!

Elsa Boddéus

Centered Riding en Rechtricht instructeur (en altijd doorstuderend)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *